گوهر شناسی

آوانتورين کوارتز Quartz Aventurine

در سال 1700 برحسب تصادف در شهر آوانتورادر ایتالیا همراه نوعی شیشه به دست آمد، به همین دلیل نام اتفاق و حادثه را به آن داده اند.

مشخصات آوانتورین کوارتز

• رنگ: سبز وطلایی.
• خاکه: سفید.
• سختی: 7.
• وزن مخصوص: 2/65.
• رخ: ندارد.
• شکستگی: صدفی شکننده.
• ساختار بلوری: هشت وجهی.
• ترکیب شیمیایی:سیلیکون دی اکسید(SiO2).
• شفافیت: شفاف، مات وکدر.
• ضریب شکست نور:1/544-1/553.
• ضریب شکست دوگانه:0/009.
• پراکندگی وانتشار نور: 0/013.
• چند رنگی: ندارد.
• طیف جذبی: 6490-6830.
• فلورسانس:سرخ رنگ.

به علت ناخالصی‌های گوناگون ووجود بلورهای ریز و براق میکا،به هنگام تابش نور برسطح آن رنگ به رنگ می شود وطیفی رنگی چون قوس وقزح از رنگ‌های مختلف را منعکس میث کند که به این پدیده و آوانتورسانس می گویند.این درخشندگی و رنگ به رنگ شدن دراثر وجود فوشین میکای سبز به شکل ناخالصی در درون آن است.

این سنگ را به شکل گنبدی تراش می دهند و برای اشیاء تزیینی از آن استفاده می کنند.درجنوب شرقی آسیا طرفدار دارد واز آن به خوبی استقبال می شود.

چشم ببری Tiger’s Eye

از گروه کوارتز است.

مشخصات چشم ببری

• رنگ: طلایی زرد تا طلایی قهوه ای، به علت وجود اکسیدآهن قهوه ای رنگ طلایی به وجود می آید.
• خاکه: زرد، قهوه ای.
• سختی: 7.
• وزن مخصوص: 2/64-2/71.
• رخ: ندارد.
• شکستگی: فیبروز.
• ساختار بلوری: هشت وجهی، سه وجهی.
• ترکیب شیمیایی:دی اکسید سیلیکون (SiO2).
• شفافیت: کدر.
• ضریب شکست نور:1/544-1/553.
• ضریب شکست دوگانه:0/009+.
• پخش وانتشار نور: 0/013.
• چند رنگی: قابل استفاده نیست.
• فلورسانس:ندارد.
• جلا: ابریشم گونه و دارای درخشش است.به اسیدها حساس است.

تراش

گنبدی شکل و اگر بدین شکل تراشیده شود سطح آن برق می زند(مانند چشم ببر).

درافریقای جنوبی بیشترین معادن آن وجود دارد.همچنین در استرالیا،سریلانکا، برمه،برزیل، هند، امریکا وچین یافت می شود.

کوارتز چشم شاهین

نوعی کانی است با فیبرهای متراکم و فشرده کوارتز با کروسیدولیت.به شکل خطوط مشکی، آبی، سبز یا آبی طوسی دیده می شود که قدرت درخشندگی را تولید می کند (مثل برق چشمان حیوانات شکارشده).به اسیدها حساس است.

به شکل گنبدی، تراش داده می شود و برای وسایل زینتی (مانند انگشتری و گردن بند) از آن استفاده می شود.

در افریقای جنوبی همراه با کوارتز چشم ببری فراوان یافت می شود.

کوارتز صورتی Pink Quartz

مشخصات کوارتز صورتی

• رنگ:صورتی پررنگ،کم رنگ،زرد هلویی که به علت وجود تیتانیوم درون سنگ است.
• خاکه: سفید.
• سختی: 7.
• وزن مخصوص: 2/65.
• رخ: ندارد.
• شکستگی: صدفی.
• ساختار بلوری: هشت وجهی منشوری فشرده.
• شکست دوگانه:0/009.
• پراکندگی و پخش نور: 0/013.
• چند رنگی: ضعیف، صورتی کم رنگ.
• طیف جذبی:ندارد.
• فلورسانس: ضعیف، بنفش تیره.

به صورت بلورنادراست و به شکل توده دیده می شود.شکل شفاف آن بسیار کمیاب و شکننده است.

تراش

به شکل تراش گنبدی توصیه می شود.وقتی بدین شکل تراشیده شود، وجود ناخالصی‌های روتیل درآن، موجب پیدایش ستاره شش پر می شود.در صورتی که خیلی شفاف باشد می توان آن را به شکل مسطح تراش داد.

معادن

دربرزیل به مقدارزیاد وجود دارد.مرغوب ترین و بهترین نوع آن از ماداگاسکار است.در روسیه، امریکا و ایران (همدان) وجودارد.

به عنوان زینت در گردن بند و انگشتری به کار می رود.می توان روی آن کنده کاری وحکاکی نیز انجام داد.

کوارتز دودي Smoked Quartz

ازخانواده کوارتز است که به غلط آن را توپاز دودی یا تیره می نامند.

مشخصات کوارتز دودی

• رنگ: قهوه ای تا سیاه، دودی تیره.
• خاکه: سفید.
• سختی: 7.
• وزن مخصوص: 2/65.
• رخ: ندارد.
• شکستگی: صدفی شکل.
• ساختار بلوری: هشت وجهی منشوری.
• شفافیت: شفاف.
• ضریب شکست نور:1/544-1/553.
• ضریب شکست دوگانه:0/013.
• چند رنگی: سیاه، قهوه ای، قهوه ای مایل به سرخ.
• طیف جذبی:قابل استفاده نیست.
• فلورسانس:ندارد.
• نوع سیاه و تیره آن موریون خوانده می شود.

اگر سنگ را 300 تا 400 درجه حرارت دهند، سفید می شود.

ناخالصی‌های زیاد به شکل رطیل سوزنی شکل دارد.نوع اسکاتلندی آن کارین گورم خوانده می شود که می تواند با آندالوزیت، تورمالین و ایدوکراز اشتباه شود.در همه جای دنیا یافت می شود.

چشم گربه Cat’s Eye

• مشخصات چشم گربه
• رنگ: سفید، قهوه ای، سبز، زرد.
• خاکه: سفید.
• سختی: 7.
• وزن مخصوص: 2/65.
• رخ: ندارد.
• شکستگی: ریش ریش، تراشه ای.
• ساختار بلوری: هشت وجهی سه وجهی با فیبرهای متراکم مجاورهم.
• ترکیب شیمیایی:سیلیکات دی اکسید(SiO2).
• شفافیت: نیمه شفاف تا کدر.
• ضریب شکست دوگانه:0/009.
• پخش وانتشار نور: 0/013.
• چند رنگی: ندارد.
• طیف جذبی:قابل استفاده نیست.
• فلورسانس:ندارد.

به اسیدها حساس است.به شکل گنبدی تراش داده می شود.درخشش دارد واین به علت وجود فیبرهای متراکم مجاورهم و رشته مانندی است که درون آن وجود دارد و انعکاس نوردرسطح کانی موجب پیدایش این درخشش می شود و نیزگاهی به علت وجود ناخالصی از نوع کروسیدولیت است که موجب رنگ زرد کانی نیز می شود.درخشش آن شبیه چشم گربه است.در کریستوبریل (زبرجدهندی) نیزخاصیت چشم گربه ای وجود دارد.