هنر زرگری و طلاسازی در شهر یزد، در کنار دیگر هنرهای اصیل این دیار، قرنهاست که هویتی ماندگار بر جای گذاشته است. هنرمندان زرگر یزدی با الهام از ظرافت هنر بافندگی اجداد خود، از طلای نرم با عیار مخصوص ۲۰ استفاده میکنند تا بتوانند طرحها و تکنیکهای ناب خود را پیاده کنند. زنجیر یزدی، النگوی گل و ماهی، قاب قرآن یزدی و توپ ملیله تنها نمونههایی از دهها محصول انحصاری این شهر هستند که با تکنیکهای خاصی چون قلمزنی، ملیلهکاری، میناکاری و بافت مروارید خلق میشوند.
آموزش این هنرصنعت که در گذشته به صورت سینهبهسینه، خانوادگی و روش استاد-شاگردی رواج داشته، امروزه دستخوش تغییرات مثبتی شده است. امروزه علاقهمندان، دختران و پسران جوان علاوه بر روشهای سنتی، میتوانند آموزشهای آکادمیک و روزآمد را در هنرستانها، دانشگاهها و مراکز فنی و حرفهای فرا بگیرند. این آموزشها زیر نظر استادکاران تجربی و اساتید دانشگاهی، در گرایشهای متنوعی از جمله طراحی، ساخت، گوهرتراشی، جواهرشناسی و بازاریابی ارائه میشود.
بازارهای تاریخی زرگری و خان با قدمتی نزدیک به ۲۰۰ سال و در بر گرفتن حدود ۲۰۰ مغازه، به همراه پاساژ کویتیها، بازار افشار، بازار مرکزی (صدری) و مجموعه آزادشهر، قطبهای اصلی ساخت و فروش طلا در یزد هستند. اگرچه یزد فاقد یک موزه تخصصی برای زیورآلات سنتی است، اما قدم زدن در این بازارهای فعال و تماشای ویترین مغازهها که آثار سنتی را عرضه میکنند، تجربهای زنده، لذتبخش و حتی ارزشمندتر از بازدید از یک موزه را برای بیننده رقم میزند.
در نهایت، تلاش برای جهانی شدن زیورآلات سنتی یزد، گواهی بر پیشینه غنی این هنر، صداقت دیرینه هنرمندان و بازاریان، و عزم جدی مسئولان و فعالان صنفی برای توسعه این رشته در سطح بینالمللی است. این رویداد ارزشمند علاوه بر یادآوری غنای تاریخی و فرهنگی ایران، به عنوان نقطه اتصالی میان میراث گذشتگان و آیندگان عمل میکند و راه را برای رونق هنرصنعت و زنده نگه داشتن سنتهای اصیل روشن میسازد.
امروزه استادکاران بسیاری در این حوزه با استفاده از انواع فلزات گرانبها و کاربردی همچون طلا، نقره و مس مشغول به تولید، آموزش و فعالیت مداوم هستند تا این میراث ارزشمند فرهنگی و اقتصادی را حفظ کرده و به نسلهای بعدی منتقل کنند.
برای مطالعه مقاله کامل به مجله طلاوجواهر شماره 127 مراجعه کنید
ودود ملک ثابت عضو کمیته ثبت جهانی زیورآلات یزد بـــه بهانـــه انتخـــاب شـــهر یزد به عنوان شـــهر جهانی زیورآلات ســـنتی
