از خاک تا افلاک؛ دومین جشنواره ملی طراحی طلا و جواهر ایران، روایتی نو از پیوند هنر، صنعت و بازار
به گزارش گروه نشریات تخصصی بینالمللی هنر صنعت طلا و جواهر ایران، دومین جشنواره ملی طراحی طلا و جواهر ایران با شعار «از خاک تا افلاک» از پنجم تا سیویکم مردادماه در اصفهان، قطب تاریخی طراحی و تولید طلا و جواهر کشور، در حال برگزاری است.
اصفهان، لقب دیرینه «قطب طلا و جواهر ایران»را طی بیش از چهار قرن فعالیت مستمر در این صنعت به دست آورده و امروز بیش از ۹۵ درصد صادرات طلای کشور از همین استان انجام میشود. در دل چنین ظرفیتی، دومین جشنواره ملی طراحی طلا و جواهر ایران با شعار «از خاک تا افلاک»برگزار میشود؛ رویدادی که فراتر از یک مسابقه طراحی، تلاشی هدفمند برای پیوند میان خلاقیت طراحان، توان تولید داخلی و بازارهای جهانی است.
این جشنواره از پنجم تا سیویکم مردادماه در حال برگزاری است و بر اساس ماده ۳۰ نظام صنفی کشور و بهصورت کاملاً خودجوش از سوی جامعه طراحان شکل گرفته است؛ حرکتی که اتحادیه طلا و جواهر اصفهان بدون هیچ بار مالی، تنها نقش حمایتی و نظارتی آن را بر عهده گرفته است. نشست خبری این رویداد با حضور اعضای هیات مدیره اتحادیه، مسئولان برگزاری و جمعی از اصحاب رسانه در محل اتحادیه طلا و جواهرات اصفهان برگزار شد و در پایان آن، پوستر دومین جشنواره ملی طراحی طلا و جواهر ایران رونمایی شد.
طراحی، حلقه مفقوده صنعت طلا و جواهر
حمیدرضا نیکخواه، رئیس اتحادیه طلا و جواهر اصفهان، در تشریح فلسفه برگزاری این جشنواره تأکید کرد که اصلیترین حلقه مفقوده صنعت طلا و جواهر کشور، «طراحی»است. به گفته او، هدف اصلی این رویداد، شناسایی و معرفی طراحان توانمند و ایجاد پل ارتباطی میان طراحان و تولیدکنندگان است؛ چرا که بزرگترین چالش پیشروی طراحان جوان، نبود دسترسی به بازار و مصرفکننده است.
نیکخواه با اشاره به نخستین دوره جشنواره که سال گذشته با محوریت «همبستگی اقوام ایرانی» برگزار شد، گفت که آن دوره نتایج ارزشمندی به همراه داشت؛ تعدادی از طرحهای ارسالی وارد چرخه تولید شدند و حتی برخی از آنها به بازارهای خارجی صادر شد. او تصریح کرد که هرچند اصفهان قطب اصلی طراحی و تولید است، برگزیده اصلی دوره نخست از استان لرستان بود؛ استانی بدون واحدهای تولیدی گسترده در این حوزه، که به گفته او نشاندهنده گستردگی و عدالت ملی این رویداد در کشف استعدادهاست.
پس از استقبال از دوره نخست، به درخواست خود طراحان، کارگروهی تخصصی زیرمجموعه کمیسیون آموزش اتحادیه شکل گرفت که با عنوان »خانه طراحان«فعالیت خود را آغاز کرد. رئیس اتحادیه طلا و جواهر اصفهان تأکید کرد که هدف از این ساختار، آموزش، ایجاد بازار بهتر برای فروش آثار و کوتاهتر کردن مسیر تبدیل یک ایده خلاقانه به محصول نهایی است؛ در حالیکه تمامی هزینههای برگزاری جشنواره را خود شرکتکنندگان و حامیان مالی تأمین میکنند و اتحادیه هیچ هزینهای متقبل نمیشود.
داوری بدون نام؛ شفافیت بهجای سلیقه
محسن طلاییمینایی، عضو هیات مدیره اتحادیه طلا و جواهر اصفهان و ناظر جشنواره، با تأکید بر اصل شفافیت مالی و اجرایی رویداد گفت که وظیفه اتحادیه، نظارت بر اجرای صحیح جشنواره در چارچوب قوانین نظام صنفی است، بدون آنکه این رویداد از پیش توسط اتحادیه طراحیشده باشد؛ شکلگیری آن مستقیماً به درخواست طراحان بازمیگردد.
به گفته وی، برای جلوگیری از هرگونه اعمال سلیقه، آثار در فرآیند داوری کدگذاری میشوند و داوران بدون اطلاع از هویت طراح، صرفاً بر اساس کیفیت و خلاقیت اثر تصمیمگیری میکنند. داوری امسال در دو مرحله و با حضور شش داور شامل متخصصان طراحی دستی، مدیران واحدهای تولیدی، داوران برجسته ایرانی و یک داور خارجی انجام میشود؛ ترکیبی که به گفته طلاییمینایی، ضامن آن است که آثار برگزیده علاوه بر ارزش هنری، قابلیت تولید و عرضه تجاری نیز داشته باشند. او طراحی را پیشران اصلی صادرات دانست و گفت هدف نهایی، تربیت طراحانی است که بتوانند برای کشور درآمد ارزی ایجاد کنند.
از خودکفایی در تولید تا ضرورت برندسازی
علی موزرانی، نایبرئیس اتحادیه طلا و جواهر اصفهان و مسئول طراحان جشنواره، با مروری بر سیر تحول صنعت گفت که پیش از انقلاب بخش قابل توجهی از مصنوعات طلا از خارج از کشور تأمین میشد، اما بهتدریج تولید ماشینآلات، ابزارآلات و مواد مصرفی این صنعت بهطور کامل داخلیسازی شد. به گفته او، اکنون که کشور در این حوزه به خودکفایی رسیده، نیاز اصلی صنعت به طراحی متمرکز شده است.
موزرانی با این نگاه که طراحی امروز از جنس یک فعالیت هنری صرف فاصله گرفته و به یک متغیر اقتصادی و تجاری تعیینکننده تبدیل شده است، تأکید کرد که صادرات موفق فراتر از تولید محصول تعریف میشود و به طراحی قدرتمند و شکلگیری هویت برند نیاز دارد. او افزود که کارگروه آموزش اتحادیه در کنار طراحان قرار گرفته تا مسیر آموزش، ارتباط با بازار و دیدهشدن آثارشان هموارتر شود.
سه محور مفهومی؛ از هویت ایرانی تا افلاک
مجتبی غلامزاده، مجری دومین جشنواره ملی طراحی طلا و جواهر ایران، جزئیات اجرایی دوره جاری را تشریح کرد. به گفته او، جشنواره امسال ذیل سه محور اصلی برگزار میشود: نخست »پایداری فرهنگی ایران در گذر تاریخ«که به بازنمایی هویت ملی در قالب زیورآلات میپردازد؛ دوم »ادبیات فارسی«با تمرکز بر ظرفیتهای فرمی و مفهومی شعر و ادب ایران«؛ و سوم »سفر به افلاک و پیوند زمین و آسمان«که طراحان را به خلق آثاری با رویکردی انتزاعیتر و مفهومیتر ترغیب میکند.
غلامزاده با یادآوری آمار دوره نخست گفت که سال گذشته بیش از ۵۰۰ طرح به جشنواره ارسال و ۴۰ اثر برگزیده شد؛ بسیاری از این طرحها پس از جشنواره وارد چرخه تولید شدند و برخی حتی در بازارهای خارجی به فروش رسیدند. او بهعنوان نمونه از یک طرح برگزیده الهامگرفته از نمادهای ایرانی یاد کرد که پس از تولید با استقبال گسترده بازار روبهرو شد و به گفته او، نمونهای موفق از تبدیل یک ایده هنری به محصول اقتصادی بود.
بر اساس این گزارش، آثار امسال در دو بخش طراحی دستی و طراحی رایانهای داوری میشوند و در هر بخش، ده نفر برتر شناسایی خواهند شد که سه نفر نخست هر بخش نیز جوایز ویژه دریافت میکنند. شرکت در جشنواره محدود به شهرهای صنعتی و صنفی نیست و طراحان از سراسر ایران و حتی سایر کشورها میتوانند آثار خود را ارسال کنند. غلامزاده با تأکید بر حرفهای بودن رویداد گفت که جشنواره امسال بخش غیرحرفهای ندارد و تمامی شرکتکنندگان در سطح حرفهای فعالیت میکنند. برگزیدگان نهایی، همزمان با برگزاری نمایشگاه طلا و جواهر در بیستوششم شهریورماه معرفی خواهند شد.
فناوری هوش مصنوعی و بستر دیجیتال داوری
یکی از تفاوتهای شاخص دوره جدید نسبت به دوره نخست، ورود فناوریهای نوین به فرآیند اجراست. به گفته مجری جشنواره، امسال در بخش رندرگیری آثار امکان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای همه شرکتکنندگان فراهم شده تا ایدهها در بستری یکسان ارائه شوند. همچنین وبسایت رسمی جشنواره با امکانات تازهای از جمله داوری آنلاین و ارسال دیجیتال آثار بازطراحی شده است.
به باور برگزارکنندگان، توجه مشتریان امروز از وزن طلا عبور کرده و به هویت، داستان و برند یک محصول رسیده است؛ همین تحول است که طراحی را از یک عامل تزئینی به عاملی برای خلق ارزش اقتصادی و فرهنگی تبدیل میکند.
چشمانداز؛ از یک جشنواره تا یک جریان پایدار
برگزارکنندگان بر این نکته تأکید دارند که دومین جشنواره ملی طراحی طلا و جواهر ایران از حد و مرز یک مسابعه معمول فراتر میرود و در واقع تلاشی برای شکلدادن به یک جریان پایدار در صنعت طلا و جواهر کشور است؛جریانی که بتواند استعدادهای ناشناخته را در سراسر ایران کشف کند، ایدههای خلاقانه را به محصولات قابلعرضه تبدیل کند و زمینه حضور پررنگتر آثار ایرانی را در بازارهای داخلی و بینالمللی فراهم آورد.
با تکیه بر پیشینه چهارصدساله اصفهان در طراحی و ساخت طلا و جواهر و ظرفیت صادراتی این استان مسئولان جشنواره امیدوارند «از خاک تا افلاک» بتواند نسل جدیدی از طراحان ایرانی را به جامعه صنفی معرفی کند و گامی مؤثر در مسیر برندسازی ملی و توسعه صادرات صنعت طلا و جواهر ایران بردارد.
