نقش و اهمیت طلا در جهان غیر قابل انکار است. طلا در سیاست در اقتصاد در قـدرت نقش هـای متفاوتـی از خـود بـه جـا گذاشـته اسـت. طلا نـه تنهـا اعتبـار مـادی مـی آورد بلکـه دامنـه قـدرت را مـی گسـتراند و مـی توانـد بـه عنـوان یکـی از ابزارهای مهم قدرت تلقی شود. طالا در شـکل گیری تاریخ بشـر اهمیت زیادی دارد. قبل از اینکه پول به شـکل امروزی آن رواج پیدا کند سکه های ضرب شده از طلا کار مبادله و تجارت را در میان انسان ها آسان می کرده است. تجارت آسان تر هم رفاه و رونق بیشتر می آورد صنعـت طلا و جواهـر از جملـه صنایـع مـورد توجـه و بـا اهمیـت در میـان صنایـع اسـت؛ و خلاقیـت و نـوآوری ضرورتـی اجتنـاب ناپذیـر بـرای ثبـات و بقایـای ایـن صنعـت و طراحـی عنصـری بـرای تحـرک و پویایـی ایـن هنـر صنعـت محسـوب می گردد؛ لذا اکثر برندهای مشهور دنیا در صدد بر آمده اند تا توان و ظرفیت های شرکت خود را از طریق طرح هایی که دارای خلاقیت و نوآوری می باشد مطرح گردانند. “جری مک الفين” معتقد است برند ادراک ذهنی آدم ها از شما، يک محصول، يک خدمت، يک سازمان، يک انگيزه و هدف، يا يک ايده است.
با توجه به حجم رقابتی که اين روزها بيشتر صنايع با آن روبرو هستند، شايد چيزی مهم تر از اين نباشد که از رقابت بيرون برويد و با برندسازی راهبردی يک شخصيت بی همتا و يک گزاره ی ارزشی را خلق کنيد. با توجه به این که در این هنر صنعت ایده و نوآوری حرف اول را می زند و این نوآوری باعث افزایش در آمد می شود و می توان این صنعت را در فهرست صنایع اشتغال زا در نظر گرفت. تاریخچـه طلا همانند پـول از قدمـت بسـیاری برخـوردار اسـت. ایـن فلـز بـه علـت خصوصیاتی همچون قابلیت حمل و نقل، دوام، قابل تشخیص و تقسیم پذیری و همچنیـن ماهیـت وحدت بخـش نسـبی خـود در دوران ماقبـل تاریـخ نیـز از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده اسـت و از آنجا که به عنوان یک عنصر شـیمیایی نمی تـوان آنـرا تولیدکـرد، تبدیـل بـه فلـز کمیابـی شده اسـت.
چنیـن خصوصیاتی سبب شده است تا فراتر از ارزش ذاتی، ارزشمند تلقی شود و در نهایت به عنوان اساس پولی جهان پذیرفته شود. طلا از گذشـته های بسـیار دور و در طـول تاریـخ، بـه دلیـل جلای زیبـا، مقاومـت بـالا در مقابـل اکسیداسـیون و دیگـر عوامـل شـیمیایی، شـکل پذیری خـوب و محدودیت استخراج مورد توجه بشر بوده و دارای اهمیت ویژه ای می باشد. طلا به عنوان مهمترین استاندارد پولی جهان مطرح بوده و بیشترین مورد مصرف آن در ساخت سکه و شمش طلا به عنوان ذخایر پولی بین المللی است. این فلز به علت زیبایی و مقاومت، به صورت زیورآلات و سـاخت اکسسـوری های لوکس، مصارف درمانی و پزشکی و حتی خوراکی و کارهای هنری نیز استفاده می شـود. این فلز همچنین در سـاخت لوازم الکترونیکی دقیق مورد اسـتفاده است به طوریکه در آینده رده اول مصرف طلا را به خود اختصاص خواهد داد. طلا دارای خاصیـت چکـش خـوری و کشـش می باشـد از ایـن رو هـر انـس از ایـن فلـز را می تـوان بـه 5 میلیـون قطعـه یـک اینچـی و یـا حـدود 820 متـر ورقـه طلا بـا قطر 5 میکرون (معادل 0.1 یک تار مو) تبدیل کرد. فلز طالا به عنوان یک سرمایه ملی و پشتوانه اقتصادی کشور مطرح می باشد، بنابراین اطلاع رسانی برای آگاهی مصرف کننده، آمار قیمت، تولید، ذخیره و… این فلز گران بها در ایران در مقایسه با دیگر کشورها برای برنامه ریزی بهتر در جهت استخراج و استفاده از آن مفید و حتی ضروری می باشد. نـام کشـور آفریقـای جنوبـی بـرای بیـش از 100 سـال به عنـوان بزرگتریـن تولیدکننـده طلا در جهـان، بـا ایـن فلـز گران بهـا عجیـن شـده اسـت.
مطابـق اطلاعات و آمارهای موجود، این کشـور به طور متوسـط در هرسـال 1000 تن طلا تولیـد کـرده اسـت و تـا اواسـط سـال 2007 رتبـه نخسـت تولیـد طلا در جهـان را بـه خـود اختصـاص داده بـود؛ امـا تولیـد آفریقـای جنوبـی در دهـه اخیـر به طـور متوسـط در هرسـال 5 درصـد کاهـش یافتـه بـه طـوری کـه در سـال 2014 ایـن کشـور تنهـا 150 تـن طلا اسـتخراج نمـود. باوجـود نـزول رتبـه آفریقـای جنوبـی در تولیـد طلا، ایـن فلـز همچنـان یـک کالای اسـتراتژیک و حیاتـی در اقتصـاد آن کشـور محسـوب می شـود. بر اسـاس آمار منتشـره توسـط اتاق عدن این کشـور در سـال ،2014 صنعت طلا در آفریقای جنوبی برای بیش از 120000 نفر ایجاد اشـتغال نمـوده اسـت. بـا در نظـر گرفتـن ارتـزاق مسـتقیم و غیـر مسـتقیم 5 تـا 12 نفـر بـه فعالیـت یـک معـدن کار طلا، اهمیـت ایـن صنعـت در آن کشـور بهتـر نمایان می شود. طلا بعد از پلاتین دومین کالای صادراتی آفریقای جنوبی است با این حال گزارش های جهانی نشان می دهد آمریکا، فرانسه، آلمان، ایتالیا و روسیه دارنده بزرگترین ذخایر طلا در جهان به شمار می روند. موسسه GFMS Gold در یک نظرسنجی به بررسی پنج کشور بزرگ تولیدکننده طلا در جهان در سال ۲۰۱۸ پرداخته است. در این پنج کشور چین با استخراج ۴۲۶.۱ تن در صدر و بعد از آن استرالیا با ۲۹۵ تن استخراج در رتبه دوم قرار دارد. رتبه های سوم تا پنجم هم در اختیار کشورهای روسیه با ۲۷۰.۷ تن، آمریکا با ۲۳۰ تن و کانادا با استخراج ۱۷۵.۸ تن قرار دارد. در بین کشورهای جهان، هند در استفاده از این فلز گران بها مقام اول را دارد. حدود 20 درصد از طلاهای موجود در دنیا، در لباس های سـاری (نوعی لباس هندی زنانه) به کار رفته است.
همچنین کشور ایاالت متحده آمریکا در ذخیره کردن این فلز گران بها مقام اول را دارا می باشد. بیشترین مقدار طلا موجود بر روی زمین در دل اقیانوس ها مدفون می باشد. بنـا بـر گزارشـات حـدود یـک میلیـون تـن طلا هـم اکنـون در زیـر بسـتر دریـا قـرار دارد کـه متاسـفانه تـا کنـون راه کاری بـرای اسـتخراج آن مطـرح نشـده اسـت. فلـز طلا بـه عنـوان یـک سـرمایه ملـی و پشـتوانه اقتصـادی کشـور مـا نیـز مطـرح می باشد، بنابراین اطلاع رسانی برای آگاهی مصرف کننده، آمار قیمت، تولید، ذخیره و … این فلز گران بها در ایران در مقایسه با دیگر کشورها برای برنامه ریزی بهتـر در جهـت اسـتخراج و اسـتفاده از آن مفیـد و حتـی ضـروری می باشـد. هـم اکنـون ۲۲ معـدن طلای فعـال در کشـورمان وجـود دارد کـه ۰.۲ درصـد طلای جهـان از آنهـا اسـتخراج می شـود.
بـا ایـن حـال آمارهـای مختلفـی دربـاره جایـگاه ایران از لحاظ مصرف و تولید طلا وجود دارد. ارقام منتشـر شـده وزارت صمت حاکـی از آن اسـت کـه کشـورمان توانسـته رتبـه چهـل و ششـم را از آن خـود کنـد و در عیـن حـال در بیـن آسـیایی ها کشـورمان جایـگاه دوازدهـم را دارد. موضـوع مصـرف طلا سـبب شـده براسـاس آمـار غیـر رسـمی ایرانی هـا در بیـن ۱۰ کشـور شـاخص جـای گیرنـد و در گزارش هـای دیگـر ایـران پنجمیـن مصـرف کننده این فلز خوش رنگ است. طبق گزارش وزارت صمت هم اکنون سالانه ۱۲ تـن طلا در کشـورمان اسـتخراج می شـود کـه نسـبت بـه سـال ۹۱ رشـد ۱۴ برابـری داشـته اسـت. بـر اسـاس اطلاعـات ایـن گـزارش، هـم اکنـون ۳۲۰ تـن ذخایـر طلا در ایـران قـرار دارد کـه بایـد امیـدوار بـود بـه ۴۰۰ تـن هـم برسـد. نکته هایی جذاب درباره این فلز جذاب دانشمندان معتقدند که فلز طلا از انفجارهای »ابر نواختر«ها به وجود می آید و تمـام طلاهایـی کـه مـا روی زمیـن داریـم از جمـع شـدن ذرات حاصـل از ایـن انفجارهاسـت.
اگر طبق این نظریه پیش برویم، بسـیار احتمال دارد که دیگر سیارات و اجرام آسمانی مثل مریخ، عطارد و ناهید نیز ذخایر طلا داشته باشند! ایـن فلـز تـا بـه ایـن حـد شـگفت انگیز اسـت کـه از آن در سـاخت تلسـکوپ فضایـی “جیمـز وب” هـم کـه بـه آینه هـای طلایـی خـود معـروف اسـت بـکار رفتـه اسـت. جیمـز وب قـرار اسـت تـا تمـام داده هـای خـود را در نـور فروسـرخ ثبـت کنـد؛ بنابرایـن روکـش آن بایـد از جنسـی باشـد کـه بیشـترین بازتـاب گرمایـی یـا طـول مـوج فروسـرخ را داشـته باشـد و چـه چیـزی بهتـر از طلا! تمام ۱۸ قطعه آینه روکش بسیار نازکی، با ضخامت صد نانومتر از جنس طلا دارد تا بتواند در بهترین حالت ممکن نور فروسـرخ را از دورترین نقاط کیهان جمع آوری کند و به زمین مخابره کند. جیمز وب«، مهمترین تلسکوپ فضایی تاریخ، تمام جامعه علمی دنیا را تحت تاثیر قرار داده اسـت. ناسـا این تلسـکوپ را نمونه ای از دسـتیابی به آرزوهای علمی می داند که توانایی های مهندسی را به سرحدات جدیدی رسانده است.
یادداشت سردبیر میترا فخر موحدی در مجله طلاوجواهر شماره یکصد و بیست و یک
