الهام نظری، جواهرات الهام گرفته از حیوانات و طبیعت

نماد

نماد، کهن ترین و بنیادی ترین روش بیان محسوب می شود. ابزاری که موجب آشکار شدن مفاهیمی می گردد که به صورت دیگری قابل بیان نیستند. یک نمـاد کامـل، همـه ی ابعـاد انسـان؛ روح، عقـل و احساسـات را در بـر می گیـرد. خاستگاه اصلی نمادها، عرصه ادبیات، هنر و فرهنگ عامه است.

 نمادهای حیوانی

حیوانـات نیـز ماننـد اشـکال نمادیـن دیگـر، محمـل بـار معنـا بـرای ذهـن انسـان سنتی بوده اند. در نظر انسان اولیه، جانوران از مقام و جایگاه ویژه ای برخوردار بودنـد زیـرا آن‌هـا اعتقـاد داشـتند جانـوران از راز طبیعـت آگاه هسـتند، بنابرایـن دوستی با آن‌ها از نشانه های بهشتی به شمار می آمد. انسان ها در آن زمان بدون شک احتیاج به خدایان حمایت کننده داشتند و گاهی علاوه بر پرستش این خدایان، شـئ مورد علاقه یا حیوان منسـوب به آن خدا را سـتایش می‌کردند.

گاهی به مفاهیم، نمادها و اسطوره های مربوط به آنها در تاریخ ایران باستان بـه مـا می فهمانـد کـه تمـام نقـوش و پیکره هایـی کـه امـروز در موزه هـای سراسـر کشور شاهد آن‌ها هستیم، روایات و داستان های اخلاقی ریشه داری را برای ما روایت می کنند.

نمادهای گیاهان

نشـانه ها و سـمبل در گیاهـان از زمـان یونـان باسـتان وجـود داشته اسـت. ایـن نماد ها در قرون وسـطی و رنسـانس و حتی در نمایش نامه های شکسـپیر هم وجود داشـته تا به فرهنگ مدرن امروزی مان رسیده اسـت. در دوران ویکتوریا گفتن احساسات عاشقانه با صدای بلند ممنوع بود، به همین دلیل مردم گل و گیاهـان را واسـطه قـرار می دادنـد. در کشـور هنـد، گیاهـان اهمیـت زیـادی در مراسـم های مذهبـی دارنـد. در ژاپـن زبـان خاصـی بـرای گل و گیاهـان وجـود دارد و از آن ها برای انتقال پیام و احساسـات بین افراد اسـتفاده ی زیادی می شـود. در آمریـکا شـبدر چهـار بـرگ نمـاد خوش شانسـی اسـت و در کشـور کـره جنوبـی از بامبـو بـرای دورکـردن ارواح اسـتفاده می شـود. به طـور کلـی گیاهـان سـبز نمـاد طبیعت و تولد دوباره هستند.

باورهای تاریخی و باستانی نماد برخی از حیوانات

جغد

بـه طـور کلـی جغدهـا نمـادی از خـرد ماوراء الطبیعـه، سـکوت سـلطنتی و هـوش خشن هستند. جغد ها یکی از نماد هایی هستند که معمولاً در دنیای جواهرات استفاده می شوند. با این حال، بسته به زمان، مکان و زمینه فکری یا فرهنگی، نظرات پیرامون آن‌ها متفاوت است. گزارش ها حاکی از آن است که در دوره های مختلف تاریخ، انسان ها گاهی از جغد ها به شدت ترسیده اند، و گاهی با عشق و احترام با آن‌ها مواجه شده اند. گاهی بدنامی جهانی آنها باعث خاص بودنشان و مورد توجه قرار گرفتن جغد ها در دسته نماد های جالب برای انسان ها شده اسـت و نمادگرایـی را پیرامـون آن‌هـا را بی پایـان کـرده اسـت. جغـد دانـا ریشـه در اسـاطیر یونـان دارد. آتنـا (ایزدبانـوی دانایـی یونـان باسـتان) معمـولاً بـا جغـدی نشسـته بر شـانه اش تصویر می شـود. همچنین جغد ها نماد و نشـانه هایی از آموختن و تحصیل، هوش و آگاهی و جادو و شگفتی هستند. تصور بر این است که نور و شهودی درونی دارند که به آنها توانایی دیدن در تاریکی ها را می دهد.

 زنبور

در اساطیر یونانی، زنبور عسل نماد الهه آفرودیت است. در مصر باستان، زنبور عسـل نمـاد خـدای خورشـید، رع، محسـوب می شـد و یـک نقـش متنـوع و مهـم داشـته اسـت. این حشـره به عنوان نمادی از خدایان، فراعنه، و زندگی پس از مرگ در فرهنگ مصر باستان شناخته می شده است. در فرهنگ چینی، زنبور عسل نمادی از طول عمر و خوش شانسی است. در اساطیر خاور نزدیک، زنبورها به عنوان موجودات مقدس و قدرتمند مورد احترام قرار گرفته اند.

 کفشدوزک

کفشـدوزک، سـمبل خوش شانسـی شـناخته شـده اســــت. تصـــور ایـــن اسـت، هنگامی که کفشدوزکی را می بینید، آرزویتان برآورده می شود. در آسـیا بـاور ایـن اسـت کـه اگـر کفشـدوزکی را رهـا کنیـد آن بـه سـمت عشـق واقعی تـان پـرواز و نام تـان را در گـوش او زمزمـه می کنـد. بـا شـنیدن پیغـام شـما عشـق واقعی تـان بـا عجلـه راهـش را بـه طـرف شـما پیـدا می کنـد. کفشـدوزک بـه عنوان نوید دهنده ی موفقیت و رفاه در نظر گرفته می شود. تصویر کفشدوزک سبب می شود که با افراد دور و برتان صبورانه رفتار کنید، و از همه مهمتر، بار روی دوشتان را کم می کند.

 عقرب

 صـورت فلکـی کـژدم یـا عقـرب از صورت هـای فلکـی منطقةالبروجـی اسـت کـه در نیمکره جنوبی آسـمان واقع شـده اسـت. این صورت فلکی یکی از 48 صورت فلکـی اسـت کـه توسـط بطلمیـوس، منجـم یونـان باسـتان کشـف شـد. نمـاد باسـتانی ایـن صـورت فلکـی اسـت. نمـاد عقـرب، کـه نمـادی از زمـان و حـس مهمـی از حرکـت و پیشـرفت را بـه مـا تحویـل می دهـد عقـرب نشـان دگردیسـی و تغییر فرم اسـت و نشـان به قدرت رسـیدن اسـت که این قدرت را در چند مرحله بدست می آورد یک عقرب می تواند پس از خروج از دنیای تاریک و زیر زمین خود به عقاب تبدیل شود و این قدرت را از دانایی و شعور خود می گیرد سپس به حقیقی ترین اسرار درونی خود پی برده و به ققنوس تبدیل می شود.

ماهی

ماهی هـا نیـز ماننـد مادرشـان دریـا، معانـی نمادیـن مختلفـی را بـا خـود حمـل می کننـد. اصلی تریـن ایـن نماد هـا؛ بـارآوری، ابدیـت، خلاقیـت، زنانگـی، اقبـال خوش، خوشحالی، دانش و دگردیسی است.نقش ماهی در آثار هنری مردمان خاور باستان نقشی پرتکرار است که این امر به سبب جایگاه ویژه ای است که ماهی در اساطیر این مردمان دارد.در دوران کهن آویزهای حفاظت گر با نقش ماهی را مردمان عیلام، میان رودان و مصر باستان به گردن می آویخته اند. در میان رودان آپکالوها (ستایشگران خدای انکی) پوشاکی به سان ماهی به تن می کرده اند. بسیاری از تمدن های دوره تاریخی نقش ماهی را بر سکه هایشان ضـرب کرده انـد کـه نشـانگر اهمیـت ایـن نمـاد در اندیشـه و اسـاطیر آنهاسـت. ماهی در اساطیر یونانی-رومی موجود مقدسی تلقی می شده است که واسطه ی تبدیل و رهایی اسـت. این اسـطوره در داسـتان آفرودیت و پهلوانان به خوبی قابل مشاهده است. در قسمتی از این داستان آن ها برای فرار از دیوی وحشی به نام تایفون خود را تبدیل به ماهی می کنند.

جواهرات در قالب طبیعت

اکثر برند های جواهرات دارای حیوان خاص نماد خود هستند. به عنوان مثال، کارتیه از پلنگ به عنوان نماد خود استفاده می کند، نمادی بی انتها که درنده و در عین حال فاخر است. در حالی که بولگاری از مار استفاده می کند که نشان دهنده خرد، سرزندگی و اغواگری به عنوان الهام بخش اصلی آن‌ها است. طراحی هر کدام از این نمادها و انتخاب نوع سنگ کاملا حساب شده می باشد سنگ های جواهر با توجه به شکل، رنگ و درخشندگی شان به زیبایی و ارزش جواهر افزوده و تأثیر ویژه ای بر سبک و جذابیت آن دارند. علاوه بر این مورد، هر سنگ معنای خاص خود را دارد که می تواند احساسات و نمادهای متفاوتی را به همراه داشته باشد. رنگ و اندازه و کیفیت و درخشندگی سنگ هادر جذابیت آن بسـیار حایـز اهمیـت بـوده بخصـوص رنـگ سـنگ کـه یکـی از جذاب تریـن ویژگی های آن می باشد، با توجه در انتخاب رنگ در سبک ها و شخصیت نماد ها بهتر می شود تطابق را ایجاد کرد. در ایـن مقالـه بـا بررسـی ویژگی هـای برخـی نماد هـای طراحـی شـده متناسـب بـا جواهر آن می پردازیم: به طـور مثـال رنـگ قرمـز یاقـوت نشـان دهنده عشـق و شـور اسـت و در طراحـی کفشدوزک که پیام آور عشق است، تناسب دارد. و یا در طراحی زنبور و ماهی نیز از سنگ سیترین زرد همراه کاروینگ عقیق استفاده شده و پیام آور امید، نشاط، قدرت، سلامتی، جوانی، نشاط و نماد الهه آفرودیت است. سنگ یشم هم نشانه دگرگونی فکر، ذهن و خرد و آگاهی‌ست در طراحی جغد با آن همراه شده و نمادی از خرد ماوراء الطبیعه است. سنگ سخت و محکم “کریزوپراز” به واسطه رنگدانه ها و خاصیتش در طراحی جواهر با نشان برگ درختان بکار رفته به دلیل قدرت و جذابیت آن در گذشته برای یونانیان رومی ها و مصری ها بسیار ارزشمند بوده و سالمتی فرد را تضمین می کرده است. اونیکس به عنوان نمـادی از قـدرت، پایـداری و تمرکـز شـناخته شـده و ترکیـب آن بـا نمـاد عقـرب و هماهنگی رنگ و خاصیت سـنگ کلیه خواسـته های مخاطب را فراهم خواهد نمود. در طراحی نمادهای مختلف اولین گام حس طراح و ممزوج شدن آن با مخاطـب جواهـر می باشـد تـا در انتخـاب نـوع جواهـر و هماهنگـی بیـن آن بتـوان گام ژرف تری براشت. امید است که کلیه برندهای جهان در پایدار بودن نمادها و آثار گذشتگان و با الهام گرفتن از آنان نقش بزرگی در این صنعت با ارزش ایفا نمایند.

کلیه حقوق مادی و معنوی این مقاله متعلق به خانم الهام نظری بوده و این اثر پیش‌تر در مجله طلا و جواهر منتشر شده است. هرگونه بازنشر، کپی‌برداری، اقتباس، ترجمه، انتشار مجدد، استفاده تجاری یا غیرتجاری از تمام یا بخشی از این محتوا، صرفاً با کسب اجازه کتبی و هماهنگی قبلی با نویسنده یا مجله طلا و جواهر مجاز است.
هرگونه استفاده بدون مجوز از این اثر، نقض حقوق مؤلف محسوب شده و پیگیری آن مطابق قوانین و مقررات مربوطه محفوظ خواهد بود.