محمد مصدق، ویژگیهای برش بلورهای بریل سبز و نکات مهم در تراش و بهینهسازی زمرد
چهـار ویژگـی بـرش بلورهـای بریـل سـبز: نخسـت ایـن کـه تقریبـا ً همـه زمردهـا شکستگی های درخور توجهی دارند و میبایست در کارگاه های تراش به شکلی طراحی شود که کمتر شکستگی ها به چشم آیند. دوم، به دلیل شکستگی های ذاتی تا حدودی گونه های بریل سبز شکننده تر از یک گوهر کوراندم هستند و بر این اساس در هنگام برش و جلا در کارگاه ها باید نهایت دقت به عمل آید، وگرنه قطعه مورد نظر در معرض آسیب و احیانا ًپریدگی و شکستگی جدی قرار می گیرد سوم، از آنجاکه رنگ در تعین ارزش زمرد بسیار مهم است برش باید تأثیر روی رنگ، تن و اشباع را به حداکثر برساند برای نمونه یک برش عمیق، زمـرد را تیره تـر یـا کم عمق تـر می توانـد زمـرد را روشـن تر کنـد. چهـارم، برش هـا از منظر تن رنگ ها خیلی مؤثر هستند برای مثال، رنگ سبز مایل به سبز زرد، در بسیاری از کریستال های زمرد با برش عمود در طول می شود که رنگ سبز مایل به آبی در گوهر به وجود می آورد که می تواند گوهر را برای مخاطبان دلپذیر تر کند.
محقـق بـزرگ، “رابـرت ریچـارد لیدیکـوات” Robert Richard Liddicoat، رئیـس مؤسسـه گوهرشناسـی آمریـکا (GIA) زمردهایـی را کـه در اسـترالیا غربـی رشـد کریستالی داده شده است مطالعه کرده است و درحال حاضر در حوزه تجارت بین المللـی قـرار گرفتـه اسـت، ایشـان بـا آزمایش هـای خـاص متوجـه شـد کـه طیف های مادون قرمز درون آن گوهرها وجود آب را نشان می دهد و در نتیجه تأیید کرد که این زمردهای مصنوعی با فرایندی هیدورترمال تشکیل می شوند کـه تجزیه و ترکیـب شـیمیایی نشـان می دهنـد و آن هایـی کـه حـاوی وانیمـوم و مقادیر کمتری از کرومیوم هستند این نوع فرایند برخی ویژگی های متفاوتی با نمونه های دیگر زمردهای مصنوعی را نشان می دهند. علاوه بر اجزای متمایز، مانند فلز طلا در “Birom”، اشعه ماورای بنفش در زمرد مصنوعی، بی اثر است. و بنابراین هنگام شناسایی این زمردها باید به این نکات توجه شود.
زمردهای مصنوعی را برای نخسـتین بار در سـال 1848 میلادی، شـخصی به نام “Ebelman” بـا اضافه کـردن پـودر زمـرد طبیعـی بـه پـودر اسـیدبوریک در دمـای مناسب و پس از سردکردن مخلوط، تولید کرد؛ البته کریستال زمرد منشوری بسـیار کوچکـی. در سـال 1957 میـلادی رشـد بلورهـای بریـل به کمـک فراینـدی هیدروترمال توسط محققان به دست آمد و در سال های بعد رشد پودر از زمرد مصنوعی توسـط بسـیاری از جسـت و جوگران انجام شـد. در سـال 1981 میلادی تا همین اواخر تولید عمده زمرد مصنوعی هیدروترمال به وسیله پودر و رشد بلورهـای بریـل به شـکل تجـاری در دسـترس تجـارت صنعـت طـلا و جواهـر قـرار گرفته اسـت. تولید زمردهای مصنوعی “Hydrothermal Biron” در کشـورهای آمریکا، روسیه و استرالیا تولید می شوند. نکات مهم و درخور توجه: چندین گونه از گوهرهای اصل مشابه به رنگ های زمرد در منابع طبیعی وجود دارد که برای اشخاص غیرحرفه ای تفاوت آنان با گونه بریل سبز تشخیصش مقدور نیست، اما برای تجار و جواهرفروشان متخصص که در این حوزه فعالیت صنفی دارند این تفاوت مشخص و تمیز دادنی است. نکته بعدی، که بسیار بااهمیت است فرایند جلا و صیقلی کردن زمردهاست که معمولا ًزمردها پس از استخراج و تراش کاربردی باید به روغن های مخصوص آغشته شوند و در یک روند کنترل شده با تجهیزات و در دمای مشخص و دیگر مواد افزدونی از طریق محفظه ها و خطوط و شکستگی های سطح سنگ زمرد، به مرور زمان با نفوذ به درون قطعه زمرد بهینه سازی ایجاد شود.
این مراحل در شرایط موجود بنا بر تشخیص تجار و صاحبان آنان و متخصصان در این حوزه نسبت های این فرآیند در چندین مرحله بهینه سازی می شوند که در آزمایشگاه های گوهرشناسی این رویکردها درجه بندی می شوند و مشخصات و میزان بهینه سازی در شناسنامه صادره به طور کامل به وسیله گوهرشناسان درج می شود. و همینطور از سوی فروشندگان حرفه ای در فروشگاه های معتبر، زمردهای اصیل در طراحی های زیبا در جواهرهای به مشتریان عرضه می شوند.
گفتنـی اسـت اگـر شـما مخاطـب محتـرم بـه تهیـه و خریـد قطعـه زمـردی بـدون ناخالصی و با رنگ کاملا ًیکدست و کیفیت شفافیت عالی و بدون بهینه سازی علاقه مند هستید، قطعا ًباید سفارش دهنده گوهر نفیسی باشید که می تواند در مقیاس اندازه های بزرگتر به نحو چشـمگیری قیمت آن افزایش یابد. این نمونه هـا در دنیـای گوهرهـای بریـل سـبز، بسـیار کمیـاب و نـادر هسـتند، امـا اگـر واقعـا ًدرخواسـت شـما چنیـن گوهـری باشـد، بـه جواهرفـروش معتمـد خـود مراجعـه کنیـد تـا در طـی زمـان بـا جسـت و جوی فنـی در مراکـز بـورس ایـن نمونـه درخواستی تان را تهیه کند.
در پایـان اینکـه بـه هرمخاطـب علاقه منـد بـه جواهـر پیشـنهاد ویـژه می کنیـم کـه متناسب با بودجه خود و با مشاوره جواهرفروش معتمدش، حداقل یک قطعه زمـرد بـرای تمـام قشـنگی ها و خـواص گفته شـده اش تهیـه کنـد و بـا سـبزی ایـن گوهر، نهایت عشق پایدار و شادابی در گذر زندگی را با شروع قرن جدید و آغاز بهار سال 1400 شمسی به خود هدیه دهد.
بخشی از مقاله “سبزی زمرد” نوشته دکتر محمد مصدق
کلیه حقوق مادی و معنوی این مقاله متعلق به گروه نشریات تخصصی طلا و جواهر ایران و نویسنده اثر، جناب آقای دکتر محمد مصدق است. هرگونه بازنشر، تکثیر، اقتباس یا استفاده از محتوای این مطلب بدون اخذ مجوز کتبی، پیگرد قانونی خواهد داشت. استفاده از مطالب صرفاً با ذکر کامل منبع و نام نویسنده مجاز است.
برای خواندن مقاله کامل به مجله شماره 120 در صفحه 44 مراجعه فرمایید.
