به گزارش پایگاه خبری گروه نشریات تخصصی طلا و جواهر ایران، نهاد ناظر مالی شهر شنژن چین در راستای کنترل ریسکهای فزاینده بازار و افزایش سطح حفاظت از سرمایهگذاران، مجموعهای از مقررات جدید و سختگیرانه را برای فعالیت پلتفرمهای آنلاین معاملات طلا به اجرا گذاشت. این اقدام در پی افزایش نگرانیها نسبت به گسترش مدلهای معاملاتی پرریسک و شبهمالی در فضای دیجیتال صورت گرفته است؛ مدلهایی که طی سالهای اخیر با جذب سرمایههای خرد و ارائه ابزارهای معاملاتی پیچیده، چالشهایی برای ثبات بازار ایجاد کرده بودند. بر اساس دستورالعمل جدید، طیفی از فعالیتها و سازوکارهای معاملاتی که ماهیتی غیرشفاف یا پرریسک دارند، ممنوع اعلام شدهاند. از جمله این موارد میتوان به قیمتگذاری دستوری، معاملات اهرمی با پشتوانه ناکافی، تسویههای معوق و قراردادهای شبهآتی بدون تحویل فیزیکی طلا اشاره کرد؛ سازوکارهایی که عملاً امکان معامله بر پایه نوسان قیمت را فراهم میکردند، بدون آنکه انتقال واقعی فلز انجام شود. مطابق مقررات تازه، شرکتها و اپراتورهای پلتفرمهای دیجیتال مجاز نخواهند بود از مدلهایی استفاده کنند که در آن با دریافت ودیعه از کاربران، قیمت طلا تثبیت شده و تسویه صرفاً بر اساس اختلاف قیمت انجام میشود. نهاد ناظر تأکید کرده است که چنین الگوهایی به دلیل فقدان تحویل فیزیکی، ماهیتی مشابه ابزارهای مشتقه مالی دارند و میتوانند زمینهساز ریسکهای سیستمی شوند. در بخش دیگری از این دستورالعمل، هرگونه وعده سود تضمینی، جذب سرمایه خارج از چارچوبهای قانونی و استفاده تبلیغاتی از عناوینی نظیر «نگهداری طلا»، «اجاره طلا» یا «بازخرید تضمینی» که موجب گمراهی سرمایهگذاران شود، صراحتاً ممنوع اعلام شده است. گزارشهای منتشرشده نشان میدهد برخی پلتفرمها با دریافت ودیعههای اندک، امکان انجام معاملات با اهرمهای بالا را برای کاربران فراهم کرده بودند؛ روندی که در مواردی به بروز مشکلات نقدینگی و ناتوانی در تسویه تعهدات منجر شده است. مقامهای نظارتی شنژن این فعالیتها را دارای ماهیتی نزدیک به قراردادهای آتی مالی ارزیابی کردهاند؛ در حالیکه بسیاری از این پلتفرمها فاقد مجوز فعالیت در حوزه ابزارهای مشتقه بودهاند. مقامات نظارتی اعلام کردهاند که در چارچوب مقررات جدید، نظارت اداری تشدید خواهد شد و در موارد تخلف، برخوردهای قانونی و حتی پیگرد کیفری نیز در دستور کار قرار میگیرد. با این حال، معاملات مشخص مبتنی بر مالکیت واقعی و تحویل فیزیکی طلا، در صورت رعایت ضوابط تعیینشده، همچنان امکان فعالیت خواهند داشت. تحلیلگران بازار معتقدند این اقدام بخشی از رویکرد گستردهتر سیاستگذاران چینی برای مهار ریسکهای مالی در بستر اقتصاد دیجیتال و جلوگیری از شکلگیری فعالیتهای سفتهبازانه خارج از نظام رسمی مالی است؛ رویکردی که میتواند بر ساختار معاملات طلا در فضای آنلاین آسیا و حتی الگوهای جهانی این بازار تأثیرگذار باشد این تصمیم چین چه اثری بر بازار جهانی طلا و رفتار سرمایهگذاران خواهد داشت؟ سختگیری جدید نهاد ناظر مالی شنژن در حوزه معاملات آنلاین طلا، صرفاً یک اقدام داخلی نظارتی تلقی نمیشود؛ این تصمیم میتواند پیامدهایی فراتر از بازار چین داشته باشد و بر ساختار تقاضا، رفتار سرمایهگذاران و حتی ثبات قیمت در بازار جهانی فلزات گرانبها اثر بگذارد. چین یکی از بزرگترین بازیگران بازار طلا در جهان است و هر تغییر مقرراتی در این کشور، بهطور طبیعی بازتابی بینالمللی پیدا میکند.
۱. کاهش سفتهبازی کوتاهمدت و نوسانات هیجانی محدود شدن معاملات اهرمی و قراردادهای شبهآتی بدون تحویل فیزیکی، احتمالاً حجم معاملات سفتهبازانه را کاهش میدهد. بخش قابلتوجهی از نوسانات سریع قیمت در بازارهای آنلاین ناشی از همین معاملات با سرمایه اندک و اهرم بالا بود. با حذف این ابزارها، انتظار میرود شدت نوسانات کوتاهمدت کاهش یافته و حرکت قیمتها بیشتر بر پایه عوامل بنیادی شکل گیرد.
۲. تقویت تقاضای واقعی و فیزیکی طلا مقررات جدید تأکید روشنی بر مالکیت واقعی و تحویل فیزیکی دارد. این موضوع میتواند بخشی از سرمایههایی را که پیشتر در معاملات صرفاً قیمتی فعال بودند، به سمت خرید فیزیکی یا ابزارهای رسمیتر هدایت کند. در بلندمدت، چنین تغییری معمولاً به افزایش ثبات بازار و تقویت پایههای تقاضای واقعی منجر میشود.
۳. افزایش اعتماد سرمایهگذاران خرد محدود شدن وعده سود تضمینی و مدلهای جذب سرمایه پرریسک، ریسک کلاهبرداری و شکست پلتفرمهای غیرشفاف را کاهش میدهد.
تجربه بازارهای مالی نشان داده است که پاکسازی ساختارهای غیررسمی، در میانمدت اعتماد عمومی را افزایش داده و سرمایهگذاران محافظهکارتر را دوباره به بازار بازمیگرداند.
۴. انتقال بخشی از معاملات به بازارهای رسمی و بینالمللی با سختتر شدن فعالیت پلتفرمهای غیرمجاز، بخشی از معاملهگران ممکن است به بورسهای کالایی رسمی، بانکها یا ابزارهای سرمایهگذاری قانونمند روی آورند. این موضوع میتواند سهم بازارهای سازمانیافته را افزایش داده و شفافیت قیمتگذاری جهانی را تقویت کند.
۵. پیام تنظیمگری برای سایر کشورها تصمیم چین میتواند الگویی نظارتی برای دیگر اقتصادهای آسیایی باشد؛ بهویژه کشورهایی که با رشد سریع پلتفرمهای معاملات دیجیتال طلا مواجهاند. در صورت گسترش چنین رویکردی، بازار جهانی به سمت استانداردسازی بیشتر و کاهش فعالیتهای شبهمشتقه بدون پشتوانه حرکت خواهد کرد.
۶. اثر احتمالی بر قیمت جهانی طلا در کوتاهمدت، کاهش معاملات اهرمی ممکن است بخشی از تقاضای سفتهبازانه را محدود کند و فشار کاهشی موقتی ایجاد شود. با این حال، در افق میانمدت و بلندمدت، تقویت تقاضای واقعی و افزایش شفافیت بازار معمولاً به ثبات بیشتر قیمتها و حتی حمایت از روندهای صعودی منجر میشود؛ زیرا جریان سرمایه از معاملات پرریسک به سرمایهگذاریهای پایدار منتقل میشود.
جمعبندی تحلیلی: اقدام چین را میتوان تلاشی برای تبدیل بازار آنلاین طلا از یک فضای پرریسک و شبهمالی به بازاری مبتنی بر دارایی واقعی دانست. چنین تغییری، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت حجم معاملات را کاهش دهد، در بلندمدت میتواند به بلوغ ساختار بازار جهانی طلا و تغییر رفتار سرمایهگذاران به سمت رویکردهای محافظهکارانهتر و بلندمدت بینجامد
نوشته میترا موحدی
